مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۵۹۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۰۱، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
آیا محکومیت زوج به پرداخت نفقه آینده ممکن است؟ و اگر در دادنامه میزان نفقه آینده قید شود، آیا اجرای آن ممکن است؟
مفاد نظریه:
اداره کل در سه بند پاسخ داد: اولاً با توجه به صراحت ماده ۱۲۰۶ قانون مدنی مبنی بر استحقاق زوجه برای اقامه دعوا بابت نفقه گذشته، صدور حکم به پرداخت نفقه آینده صحیح نیست. ثانیاً در خصوص حکم مقرر در ماده ۴۷ قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱، دادگاه بدون صدور حکم به پرداخت نفقه، صرفاً میزان و ترتیب پرداخت را تعیین و اعلام می‌کند و صرف این امر به معنای صدور حکم به پرداخت نفقه نیست تا مستلزم احراز تمکین زوجه در آینده باشد؛ و اصولاً احراز امری برای زمان آینده در زمان صدور رأی امکان‌پذیر نیست. ثالثاً بنا به مراتب مذکور، صدور حکم به پرداخت نفقه آینده صحیح نیست و در صورت استنکاف شوهر از پرداخت نفقه تعیینی بر اساس ماده ۴۷، به ادعای عدم تمکین، زوجه باید با تقدیم دادخواست دیگری مبنی بر مطالبه نفقه معوقه و اثبات استحقاق خود اقدام کند.
کاربرد عملی:
نکته عملی: در دادخواست نفقه، خواسته باید «نفقه معوقه» (گذشته) باشد؛ مطالبه نفقه آینده قابلیت استماع ندارد. آنچه دادگاه در ماده ۴۷ تعیین می‌کند، صرفاً میزان و ترتیب است و مبنای اجرا، تحقق استحقاق در هر مقطع است.