مشخصات نظریه:
شماره نظریه ۷/۱۴۰۰/۶۵۳ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۱۴، صادره از اداره کل حقوقی قوه قضاییه.
موضوع:
اگر دادگاه کیفری در جرایم درجه هفت و هشت یا جرایم مستقیم، قرار منع تعقیب صادر کند و با کشف دلیل جدید، تعقیب مجدد مطرح شود، آیا تجویز آن با درخواست دادستان است یا رئیس دادگستری؟ یا دادگاه رأساً می‌تواند اقدام کند؟
مفاد نظریه:
اداره کل پاسخ داد با توجه به مواد ۲۷۸ و ۳۴۱ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، در صورتی که دادگاه کیفری دو قرار منع تعقیب به لحاظ فقد دلیل صادر کند و قرار مذکور در همان مرجع قطعی شود، با کشف ادله جدید، رسیدگی مجدد حسب مورد با نظر دادستان آن حوزه قضایی انجام می‌شود. در صورتی که قرار منع تعقیب در دادگاه تجدیدنظر استان قطعی شود، درخواست رسیدگی مجدد از طرف دادستان آن حوزه قضایی مطرح می‌شود و تجویز رسیدگی مجدد در صلاحیت دادگاه تجدیدنظر استان است. به عبارت دیگر، دادگاه رأساً و بدون درخواست دادستان نمی‌تواند تعقیب مجدد را تجویز کند و سلسله‌مراتب قضایی باید رعایت شود.
کاربرد عملی:
شاکیانی که پس از منع تعقیب به دلیل جدید دست می‌یابند، باید درخواست خود را از طریق دادستان پیگیری کنند؛ مسیر مستقیم به دادگاه، به نتیجه نمی‌رسد. دادستان در ارزیابی دلیل جدید باید موازین قانونی را رعایت کند و صرف ادعای شاکی بدون ارائه دلیل متقن و مؤثر، موجبی برای تجویز تعقیب مجدد نیست؛ در غیر این صورت، قرار منع تعقیب قطعی، اعتبار خود را از دست می‌دهد.