مشخصات نظریه
شماره نظریه: ۷/۱۴۰۳/۶۱۲
تاریخ: ۱۴۰۴/۰۳/۱۸
موضوع: استرداد جهیزیه
سؤال
- اگر زوج اثاثیه منزل را به‌عنوان جهیزیه معرفی کند ولی زوجه آن‌ها را نپذیرد و مستنداتی ارائه ندهد، آیا زوجه مکلف به پذیرش است؟
- برخی محاکم معتقدند در استرداد، اقلام باید نو و غیرمستعمل باشند وگرنه مثلِ نو تهیه شود؛ آیا این استدلال صحیح است؟
- اگر مثل همان کالا با همان مدل در بازار نباشد، زوج می‌تواند از مارک و مدل دیگر تهیه کند؟
- اگر زوج کالای مستعمل را به‌عنوان مال مثلی معرفی کند، آیا ارجاع به کارشناس لازم است؟
- در صورت فوت زوجه، ورثه باید دعوای استرداد سهم‌الارث جهیزیه مطرح کنند یا استرداد اموال؟
پاسخ
- با توجه به اصل برائت ذمه و اینکه بار اثبات بر عهده مدعی است، در فرضی که زوجه مدعی است اقلام تعرفه‌شده همان اقلامی نیست که به‌عنوان جهیزیه آورده، بار اثبات بر عهده زوجه است.
- ۲، ۳ و ۴) اولاً در صورت وجود عین جهیزیه در ید زوج، صرف مستعمل‌بودن موجبی برای الزام زوج به تهیه مثل آن به‌صورت نو نیست. ثانیاً اگر یکی از اقلام مربوط به کارخانه و مدل مشخصی باشد و مستعمل شده باشد، قیمی محسوب می‌شود. ثالثاً در فرض تلف جهیزیه، تعهد به رد مثل یا قیمت فرع بر آن است که تلف کالا منتسب به زوج باشد.
- ۵) چنانچه تمامی وراث استرداد جهیزیه مورث خود را درخواست کرده باشند، منعی برای پذیرش درخواست ایشان وجود ندارد.